Bijschrift toevoegen |
Afghan Cooking آشپزی افغانی
Mother`s Dishes آشپزی مادر
قریهْ شاتوت للندر کابل ۲۰۱۰

نان
نان به عنوان ماده اصلي غذايي در سبد هر خانوار افغان جايگاه خاصی دارد، كه به دو شيوه خانگي و بازاري توليد و عرضه مي شود
اصولا توليد نان در افغانستان تا حدود زيادي تابع فرهنگ و سنن اقوامی بزرگي است كه در اين كشور زندگي مي كنند.
علاوه بر نانواييهاي سنتي در سطح شهرها، انواع نان صنعتي هم توليد مي شود مثل نان سیلو كه زیاد تر
به مصرف موسسات دولتی ونظامی میرسد.
افغانستان كه قبل از آغاز جنگ هاي داخلي در ۳ دهه قبل، صادركننده گندم و برنج بود در حال حاضر به يك كشور وارد كننده اين دو ماده غذايي تبديل شده است.
تقریباْ نصف جمعيت افغانستان نان مورد نيازشان را در تنورهاي خانگي محلات خود پخته مي كنند كه.
نانهاي خانگي از كيفيت بالايي برخوردار است به همين علت ميزان ضايعات آن كمتر است.
نان خاصه
نان روغنی
نان پرکی یا چپاتی
نان پراته
نان داشی
نان هوسی جواری
نان جواری
نان اوزبکی
نان ګدوله
نان ججقی داشی
نان سنګ چلی در قندهار
نان بوته در بامیان
نان تابګی
نان خاصه :
نان توليدي در اغلب شهرهاي بزرگ همچون كابل، پلخمري، هرات، مزار شريف، چاريكار، محمود راقي و جلال آباد،'خاصه' نام دارد كه به شكلهاي مختلف پخته مي شود.
نان خاصه ی تنوری بازاری که از مناصفهْ آرد ترمیده و گندم پوست دار آمـاده می گـردد.و بـالای آن دانـه هـای خـاشخـاش و سیـاه دانـه میپاشن. این نان را نانوایان ماهر به دکان های نانوایی طبخ میکنن..
اغلب افغان ها، نان خاصهْ روغني را هنگام صبحانه صرف مي كنند.
در هر نانوايي به سفارش مشتري نان توليد مي شود كه مي توان به نان 'پركي' اشاره كرد كه اغلب در محافل و مجالس عمومي هنگام نهار و شام مصرف مي شود.
اغلب افغانها در كابل براي خريد نان مصرفي روزانه خود به نانوايي ها پول نقد مي پردازند، اما تعدادي از خانواده ها، از يك قطعه چوب استفاده مي كنند كه اصطلاحا به آن 'چوب خط' مي گويند.
شيوه خريد نان با چوب خط بر اعتماد متقابل ميان نانوا و مشتري و بر اساس توافق طرفين استوار میباشد
ودر مقابل خرید هر قرص نان روی آن یک خطی حک میکن مثال: ۳ نان یک خط ویا ۶ نان یک خط نظر به توافق طرفین.
نان پراته:
همچنين در مهمان خانه ها نوعي نان كه 'پراته' نام دارد به شكل دايره پهن و نازك است، در روغن مايع پخت و هنگام صبحانه همراه با شير تازه صرف مي شود.
نـان تـاوگی:
را در بین تـابـه یـک آهـن گـرد و مـدور چُدنی است طـبـخ میکنن و به طوریکه اول تابه را بالای دیگدان قرار داده بعد در بین دیگدان آتش نموده همین که تابه سرخ شد روی تابه را به روغن یا دنبه چرب نموده سپس خمیر راهموار نموده بالای آن قرار میدهند. بعد از پخته شده یک طرف نان روی دگرش را هم به همین ترتیب میپزند
نان داشی:
داش مثل تابه خانه مسجد دهات آماده گردیده بطوری که اول جویه جویه زمین را آماده بعد تخته سنگهای برزگ را روی آن قرار داده سپس توسط کل چپسناک که از همان کل تنوری می سازند.
در وقت پختن نان به طرف عقب داش آتش می افروزن بعد خمیر را بطور نان پنجه کشی آماده میسازن .سپس آ ن را بالای راشبیل چوبی لشم که مخصوص داش می باشد. قرار داده روی سطح اموار داش قرار میدهم
ومنتظر میمانیم تا نان پخته شده و روی آن سرخ شود .نان داشی نسبت به نان نانوایی دبلتر می باشد
نان ججقی داشی:
نان ججقی با خمیر عادی کمی روغن و ججق مخلوط و در داش طبخ میکنند.
نان هوسی جواری داشی:
اول مقداری ارد جواری را توسط
مقداری گر یا بوره را با کمی آب حل کرده همرا با روغن و آب شیر کرم بالای آرد جواری میریزیم و آنها را مخلوط میکنیم مثل خمیر کیک آماده میسازیم. و برای چند ساعت آرام میګذاریم سپس پلی را علا وه میکنیم وخوب مخلوط میکنیم.بعد روی مجمر مدور را برای طبخ کردن نان هوسی می باشد.روغن چرب نموده بعد خمیره را بالای آن میریزیم سپس آ نرا دربین داش نهاده پخته میکنیم زمانی که روی هوسی سرخ شد آنرا بیرون آورده و روی آنرا با روغن چرب میکنیم.
نان خانه گی یا تنوری:
مردم دهات نان مورد نیاز شان را در تنور خانگی میپزن و تنور خانګی نسبت به تنور بازار خورد تر میباشد.
اما تمام ساختمان آن یک سان است. نان تنور خانگی مزه خاصی دارد. و توسط خانم خانه و یا دوشیزه جوان طبخ میگردد. پختن نان تنوری مهارت می خواهد. و در بین مردم دهات این ضرب المثل مشهور است گندم به هر خانه است ولی بی بی آن به یگان خانه میباشد.
نان جواری تنوری:
از آرد جواری آماده می گردد. نان جواری را به شکل نمکی و شیرین طبخ میکنن .مردم لوگرنان جواری را نمکی در بین تنور میپزنن وبا سبزی نوش جان میکنند.
ونان جواری شیرین را با گُر ویا شکر و کمی روغن خمیر میکنند. طوریکه گر را با آب شیرگرم حل نموده بعدا با آرد جواری خمیر میکنند و توسط دست به ودیوار تنور چسپانده طبخ میکنن. در شهر کابل نان جواری را درداش میپزن
نـان گدولـه:
نان ګدوله را در دهـات و ولایـات کـشـور از یکـجـا نـمـودن چند نوع آرد مختلف خـمیـر نـمـوده و به طریقه های مـخـتـلـف طـبـخ میکنن.
نان ازبکی:
در مناطق شمالي افغانستان كه اغلب جمعيت آن ازبك ها، تركمن ها، قرقيزها و ايماق ها از نژاد زرد هستند، نوعي نان كه اصطلاحا 'ازبكي' نام دارد، پخته مي شود كه به شكل گرد و ضخيم است.
تفاوت تنور ازبیکی در این است که تنور بصورت افقی نصب میګردد وارتفاع آن از سطح زمین برابر به نصف طول قد شخصی نان پز است. در وقت طبخ نمودن نان را توسط کوبه که یک آله نان پزی ازبکی میباشد منقش نموده به دیوار تنور می چسپانده طبخ میکنن
بعد نان را کشیده دربین تکری نهاده برای فروش به بازارمی برن.
نان سنگ چلی قندهاری:
داش های سنگچلی شباعت به داش های نان دارد. در عقب این نوع داش ها هم آتش می افروزن و توسط آتش سنگچل ها را داغ میسازن. سپس خمیر را بقسم نان داشی هموار نموده بالای سنگچل ها قرار می دهند. بعد از پختن آن را کشیده بفروش می رسانند.